Het hoofdstuk over hazelnoot werd voorbereid
door
Kirsten Beyer, Berlijn, Duitsland
en bewerkt naar het Nederlands door het NAN
Hazelnoten
(Corylus avellana) geven van de noten de meeste allergische
reacties. Zij worden geconsumeerd na bewerking waarbij de harde
schil verwijderd is en de pitten worden verkocht aan
suikergoedmakers, bakkers en andere voedselbewerkers. Hazelnoten
kunnen in vele voedingsmiddelen met inbegrip van koekjes, cakes,
gebakjes, chocolade, banketbakkerijproducten, roomijs,
ontbijtgraangewassen, en brood worden gevonden. Bovendien kan de
hazelnootolie een bedreiging voor patiënten met hazelnootallergie,
afhankelijk van de methode vormen van verwerking met olie ondergaan
minder verwerking bij lagere temperatuur een allergie meer
veroorzakend die wordt geneigd om te zijn.
Symptomen
en verwante allergenen
De allergie voor hazelnoot wordt vaak gevonden in patiënten met hooikoorts
(Allergische Rhinoconjunctivitis) en de allergie van het boomstuifmeel. Deze
patiënten krijgen gewoonlijk jeuk, zwellingen, brandend gevoel in mond en
keel na de inname van hazelnoten of producten die hazelnoot bevatten. Dit
zogenaamde "orale allergiesyndroom" of voedsel / stuifmeel allergie worden
veroorzaakt door kruisreactiviteit tussen de allergenen van het
boomstuifmeel, vooral berk, els en hazelaarstuifmeel, en hazelnootproteïnen.
Naast het "mondelinge allergiesyndroom" worden ernstige allergische reacties
op hazelnoten gemeld bij patiënten zonder relatie met een allergie voor
boomstuifmeel. Deze patiënten tonen bulten (urticaria), gewoonlijk zwellen
van lippen en gezicht (angioedema), ademhalingmoeilijkheden (astma of
zwellen van de keel), braken, diarree en/of anafylactische schok.
Hoeveel
is teveel?
In één studie die dubbele blinde, placebo-gecontroleerde voedselprovocaties
gebruiken, was de laagste dosis die symptomen in hazelnoot allergische
patiënten veroorzaakte 1 mg hazelnootproteïne. Na een dosis tussen 30 tot
100 mg hazelnootproteïne, hadden alle patiënten een allergische reactie
ontwikkeld. De meeste patiënten in deze studie leden aan op stuifmeel
betrekking hebbende voedselallergie. Geen gegevens worden gemeld over de
gevoeligheid (drempeldosering) voor patiënten met ernstige allergische
reacties met stabiele op niet-stuifmeel betrekking hebbende
hazelnootallergenen. De minimum dosis dat klachten zou veroorzaken zou in
deze groep verschillend kunnen zijn en zou nog lager kunnen zijn. In het
algemeen, evenaren de waargenomen drempelniveaus dosissen de verborgen
hazelnootallergenen in sommige voedingsmiddelen. Daarom is een nauwkeurige
uitleg noodzakelijk om onbekende blootstelling te voorkomen. Er zijn
methodes ontwikkeld voor gebruik in de voedselindustrie voor de opsporing
van < 10 deel-per-miljoen (milligrammen per kilogram) van hazelnootproteïne.
Echter, het gebruik van dergelijke tests is nog geen routine.
Lang wie,
wanneer hoe, en hoe vaak?
Hazelnootallergie is vrij algemeen in Europa en de Verenigde Staten;
nochtans, er bestaan niet veel studies naar het voorkomen. De frequentie en
type van hazelnootallergische reactie schijnen geografisch afhankelijk te
zijn van o.a. de aanwezigheid van de berk, els of hazelaarbomen.
Kruisreactiviteit tussen boomstuifmeel en nootallergenen kan een belangrijke
oorzaak van hazelnootallergie zijn. In een epidemiologische studie van
voedselallergie bij volwassenen die in Duitsland werd uitgevoerd blijkt het
percentage hazelnootallergische patiënten 5%, te zijn Voorts reageerde
ongeveer 18% van de bestudeerde bevolking op hazelnoot bij huidpriktesten.
Een sterke relatie werd waargenomen voor hazelnootgevoelige personen, van
wie 94% ook op berkstuifmeel reageerde. In tegenstelling tot, in een
willekeurig digitaal telefoononderzoek uitgevoerd in 2002 in de Verenigde
Staten, waarbij notenallergie bij slechts 0,4% en voor allebei, pinda en
noot allergie bij 0,2% in het algemeen voorkwam. Ongeveer 1/3 van deze
nootallergische personen krijgen allergische reacties op hazelnoten.
Allergische reacties op hazelnoot kunnen zich op om het even welke tijd
ontwikkelen; nochtans, schijnt het ook van het type symptomen af te hangen.
De leeftijd van begin van "orale allergiesyndroom" is na de kleutertijd maar
vaak voor de schoolleeftijd en ook in die tijd zal zich allergische
hooikoorts ontwikkelen. De systemische hazelnootallergie kan zich reeds in
kleutertijd ontwikkelen. Een nauwe relatie met andere voedselallergieën,
vooral pinda-allergie, wordt gesuggereerd. Pinda-allergie en notenallergie
worden niet vaak ontgroeid en het voedsel kan ernstige symptomen en zelfs de
dood veroorzaken
Diagnose
Voor de meeste patiënten met veronderstelde hazelnootallergie, geven de
momenteel gebruikte testen, zoals bloedonderzoek of de huidpriktesten geen
duidelijke diagnose.
Slechts voor hoogst reactieve patiënten met hoge niveaus van nootspecifiek
IgE of grote reacties van de huidtest kan men voorspellen dat ongeveer 95%
van deze patiënten klinische reacties op inname van noten zal hebben. De
meeste resultaten van allergietesten, echter, zullen in een grijs gebied
onder deze waarden liggen. Deze patiënten kunnen voor het geteste voedsel
allergisch zijn of ze kunnen het verdragen. Voorts is de samenstelling van
commerciële testmiddelen voor de huidpriktest voor de diagnose van
hazelnootallergie erg veranderlijk. Deze tekortkomingen in normalisatie en
kwaliteitscontrole kunnen een vals-negatieve diagnose bij mensen geven
waarbij een potentieel risico ontstaat voor het veroorzaken van ernstige
reacties op hazelnoten. Daarom is de gouden standaard altijd nog de orale
voedsel provocatie, het best op een dubbelblinde, placebo-gecontroleerde
manier. De recepten voor de provocaties van het hazelnootvoedsel zijn
ontwikkeld en bevestigd.
Vermijden
Patiënten met gediagnosticeerde hazelnootallergie, vooral die met
systemische reacties, zouden hazelnoten en hazelnoot producten volledig
moeten vermijden. Momenteel, worden patiënten die allergisch zijn voor
pinda's geadviseerd om alle noten, met inbegrip van hazelnoten te vermijden.
Voorts wordt het vermijden van alle noten algemeen geadviseerd bij patiënten
die allergisch zijn voor om het even welke noot. Of deze aanbevelingen
nuttig zijn kan worden besproken. De vermijding van alle noten is zeer
moeilijk en heeft een grote invloed op de levensstijl. Bovendien zijn noten
een belangrijke bron van proteïne. Men heeft onlangs gerapporteerd dat 55%
van patiënten die allergisch zijn voor één noot een andere nootsoort kon
tolereren. Daarom zou de klinische relevantie van hazelnootallergie moeten
worden bewezen alvorens het algemene vermijden wordt geadviseerd, vooral
aangezien hazelnoot in zo vele gemeenschappelijke voedingsmiddelen wordt
gebruikt. Voorts zouden zuigelingen in risicogroepen voor het ontwikkelen
van een allergie, zoals zuigelingen met allergische ouders of broertjes of
zusjes, dit voedsel in de eerste levensjaren van het bestaan eerst moeten
vermijden. Het succes van vermijdingdiëten hangt af van de herkenning door
de consument van het uitlokkende voedsel in voedingsmiddelen. De hazelnoot
als noot zal in voedingsmiddelen door de nieuwe EU- etiketteringsrichtlijn
identificeerbaar zijn.
Het is
goed te weten dat het verwarmen of verhitten, koken of roosteren, de
allergenenpotentie van een voedsel kan veranderen. Het verwerkte voedsel kan
minder of meer een allergische reactie veroorzaken. Men heeft voor
hazelnoten aangetoond dat het roosteren de reacties voor de allergische
berkstuifmeel allergische patiënten verminderen en dat dit toe te schrijven
is aan het feit dat de verantwoordelijke hazelnootallergenen door hitte
worden vernietigd. Nochtans, aangezien ongeveer 30% van de patiënten met
voedsel / stuifmeel allergie toch nog een allergische reactie op de
geroosterde noten krijgen, kan de inname van geroosterde hazelnoten of
producten die geroosterde noten bevatten niet voor hazelnoot allergische
consumenten als veilig worden beschouwd. Verder is het risico dat patiënten
zonder berkenpollenallergie door geroosterde hazelnoten maar ernstige
systemische reacties door hazelnoten krijgen niet bekend. De
hazelnootallergenen die deze systemische reacties veroorzaken behoren tot de
zelfde eiwitfamilie zoals de allergenen in pinda's. Op zijn minst voor de
pinda-allergenen is het bekend dat het roosteren van pinda de
allergeniciteit van deze proteïnen verhoogt.
Hazelnoten
(Corylus avellana) geven van de noten de meeste allergische
reacties. Zij worden geconsumeerd na bewerking waarbij de harde
schil verwijderd is en de pitten worden verkocht aan
suikergoedmakers, bakkers en andere voedselbewerkers. Hazelnoten
kunnen in vele voedingsmiddelen met inbegrip van koekjes, cakes,
gebakjes, chocolade, banketbakkerijproducten, roomijs,
ontbijtgraangewassen, en brood worden gevonden. Bovendien kan de
hazelnootolie een bedreiging voor patiënten met hazelnootallergie,
afhankelijk van de methode vormen van verwerking met olie ondergaan
minder verwerking bij lagere temperatuur een allergie meer
veroorzakend die wordt geneigd om te zijn.